Flóð

26.10.2025 ~ 2 mín

Í heiðnum sið var regn­bog­inn samgöngu­leið milli goða og manna. Í abra­hamísku trúar­brögð­unum, gyðing­dómi, islam og kristni, hefur regn­bog­inn aðra merk­ingu, þar sem Guð stofn­aði til hans eftir flóðið til marks um nýjan sátt­mála: að þaðan í frá myndi hann aldrei aftur reyna að tortíma öllu lífi á jörðinni.

Það er góður sátt­máli, eitt­hvað til að standa á. Eins og samn­ingar um bann við beit­ingu gereyð­ing­ar­vopna. Lágmarks­krafa, mætti segja, en við setjum víst ekki skil­yrðin í samskiptum okkar við almættið, samn­ingar við það eru einhliða. Og þessu hefur þó verið lofað: að aldrei aftur muni það leggja sig fram um að granda öllu lífi á jörð­inni. Að treysta því er að anda þá örlítið léttar andspænis ýmsum ógnum: ormarnir munu lifa af. Eða svepp­irnir. Gróð­ur­inn. Eitt­hvað af þessu. Jafn­vel við sjálf. Afkom­endur okkar. Eitt­hvað verður hér áfram.

——

Ég læt sem ég bíði ekki eftir umsögnum um Stað­reynd­irnar. Nú eru liðnir níu dagar frá útgáfu­degi og enn heyr­ist ekki múkk. Ég læt þögn­ina sem vind um eyru þjóta.

——

Með allra fyrstu plötum sem ég eign­að­ist var Nóttin Langa, frá Bubba Mort­hens. Hún kom út þegar ég var ellefu ára og ég fékk hana nýút­komna. Á geisladiski. Þar er lagið Háflóð. Ég hafði hrif­ist af Steini Stein­arri, og þó að ég skildi betur bein­póli­tísku ljóðin hans og háðs­ádeil­urnar en seinni tíma abstraktið þá vissi ég að Tíminn og vatnið væri merki­legt ljóð, því merki­legra sem merk­ing þess var mér meira hulin. Þannig virk­aði þetta lag líka á mig, og text­inn, sem er ekki alveg óskyldur Tímanum og vatn­inu. „Hvítir vaða dagar votlendi hjart­ans og vekja þig. / Frá yfir­borði hugans ég horfi niður í dýpið á sjálfan mig.“ Þessi texti eldist bara ágæt­lega. Þessi dulræna melan­kólía í honum virkar enn.

——

Nú flæða bækur til lands­ins, flæða af hafi, þær eru prent­aðar í útlöndum, tonn eftir tonn af bókum, líklega nokkur hundruð tonn allt í allt. Ógna þær einhverju? Þarf að bjarga einhverju, koma einhverju í var, undan jólabókaflóðinu?

Heimsk­unni, kannski. Hvar á heimskan að dvelja, þögnin og andvara­leysið, á meðan bækurnar ryðj­ast hér yfir og taka yfir hugi okkar?

(Auðvitað er heimska í bókum líka. En að minni reynslu er hún allt í allt minni þar en hér. Hér utanbóka.)

——

Ég ætlaði að segja eitt­hvað af viti en gleymdi því jafn­harðan og ég sett­ist við lykla­borðið. Stundum er það þannig. Og alda­gömul sorg vaknar.