Mig rámar í að við upphaf þessa árs hafi ég séð fyrir mér, eða ég gæti sagt: látið mig dreyma um, að blogga daglega. Það fór á annan veg. Upp er runn­inn 31. desem­ber, tækni­lega. Aðfaranótt. Nóttin fyrir nýársnótt. Á morgun verður ys og þys og ólík­legt að mér gefist nokk­urt tóm til að setj­ast við lykla­borðið – það er varla að ég hafi tóm núna, ég ætti að vera farinn að sofa. En gef mér tíu mínútur. korter, kannski. Smá stund.

Hér að ofan, í þarsíð­ustu setn­ingu, má sjá þankastrik. En-dash heitir það á ensku, ég veit ekki til að gert sé upp á milli þeirra á íslensku, emm-striks­ins og enn-striks­ins, — og –, sem heita eftir lengd sinni: enn-strikið – á að vera jafn langt og bókstaf­ur­inn n er breiður, í hvaða letur­gerð sem er, og emm-strikið — á að vera jafn breitt og m. Einhvern tíma leit ég svo á að mér hefði lærst að á íslensku notaði maður eingöngu enn-strik, og þau væru notuð með bili bæði á undan og eftir, emm-strik væru ensk, jafn­vel aðal­lega banda­rísk —og notuð svona, með bili öðru megin við en ekki beggja vegna. Ég hef svosem enga heim­ild fyrir þessu, það getur vel verið að mér hafi skjátl­ast um það alla tíð, emm-strik séu íslensk hefð eða alþjóð­leg, jafn algeng hér og í Banda­ríkj­unum. Enn-strikin hafa orðið mér töm og stundum hef ég notað þau óspart. Þau henta ekki aðeins fyrir innskots­setn­ingar heldur ýmsan talmáls­legan texta eða setn­ingar sem reyna að fylgja eftir hugsun þegar hún veður á súðum, þegar eitt fylgir öðru en ekki endi­lega í rökvísri röð, þegar orðin hálfpart­inn hrasa hvert um annað, þeim liggur svo á að komast að. Árið sem er að líða er árið þegar allir urðu feimnir við þankastrik, árið sem liggur við að þeim hafi verið útrýmt úr mann­gerðum textum, vegna þess hve óspart vélgerpið Chat­GPT notar þau. „Aha!“ geta kenn­arar sagt við yfir­lestur ritgerða, „þankastrik! Hér hefur manns­höndin hvergi komið nærri!“ Ég sakna þankastriks­ins sem ég áður þekkti en á meðan þessi plága ríður yfir, plága gervi­þankastrik­anna, finn ég tilhneig­ingu hjá mér sjálfum til að láta þau vera. Bless­un­ar­lega er það fyrir­sjá­an­lega takmarkað tíma­bil, þróun vélanna er hröð og stíl­ræn einkenni text­anna sem þær skila verður áreið­an­lega fjöl­breytt­ari áður en líður á löngu.

Það er kost­ur­inn við grein­ar­merki að tilfinn­ingar til þeirra eru afmark­aðri, afgirt­ari, en tilfinn­ingar til mann­fólks, til dæmis, og því auðveld­ara að gera grein fyrir þeim í létt­úð­ugri blogg­færslu. Ég held að ég láti brott­hvarf þankastriks­ins nægja í lista yfir sorgir ársins. Eins atriðis lista.

Hvernig væri sams konar listi yfir fagn­að­ar­efni ársins, ef ég fylgi sama viðmiði og held mig frá öllu því sem varðar raun­veru­legar mann­eskjur eða sem þær varðar um?

Þá er það mikið lán að nú á ég tvennar buxur. Í upphafi árs, og síðustu ár, flest ár til þessa jafn­vel, hef ég yfir­leitt aðeins átt einar buxur. Í um áratug voru það svartar galla­buxur, sem ég notaði upp til agna, þar til komu göt á þær og ég fékk mér nýjar. Á þessu ári lagð­ist ég í víðfeð­mari rann­sóknir á fyrir­bær­inu karl­manns­buxur, leit­aði upplýs­inga um hvers konar buxum karl­menn á miðjum aldri klæð­ast að jafn­aði, og keypti mér að lokum buxur úr fínlegra efni en galla­efni, tvennar. Fyrir vikið þarf ég ekki að vera í öngum mínum þegar ég skríð um stofugólfið, til dæmis, í leit að duplo-kubbum eða boltum undir sófa, þó að ég finni rúsínur kless­ast við hnéð á mér, þá á ég buxur til skiptana.

Eftir því sem ég eldist sýnist mér hætt við að orð verði í vaxandi mæli æfing í að segja hluti ekki. Ef til vill er það hæfi­leg áskorun á nýju ári, að gera mér betur grein fyrir því að hvaða leyti ég vil nota orð til að segja hreint og beint það sem virð­ist brýn­ast eða skiptir mig mestu og að hvaða leyti ég felli mig ekki bara við hitt heldur fagna því jafn­vel að orð séu að minnsta kosti jafn vel til þess fallin að halda því verð­mæt­asta, erfið­asta, afdrifa­rík­asta, utan þeirra, skilja það eftir ósagt. Óhugsað, jafnvel.

Og fara í sjón­mæl­ingu. Það er mögu­legt að á nýju ári þurfi ég gler­augu. Hvílíkt lán að lifa á öldunum eftir þá uppfinn­ingu, öldum sjónglerja­fræði og fjölda­fram­leiðslu, en ekki hinum, sem enn eru umtals­vert fleiri.