Minningar mínar af sumardeginum fyrsta, sem barn, eru einfaldar og sætar. Sumargjafir, alltaf. Hófstilltar, alltaf. Aldrei áhyggjuefni, ekki jólagjafir, bara sápukúlubox eða bolti, kannski badmintonspaðar, leikfangaspaðar fyrir börn og flugan með. Eitthvað einfalt til að leika með úti við, eitthvað sem sumarið gæti birst í. Veðrið óáreiðanlegt, oftast svalt auðvitað, stundum rigning, aldrei beint sumar, ekki samdægurs. En frá og með þessum degi var sumarsins að vænta, það var óyggjandi. Nálægur draumur um frostlausar nætur? Kannski bara léttir. Hér ertu enn. Þraukaðir þennan. Vel gert. Það var sætur ilmur af þessum degi og þegar við vorum í bænum heimsóttum við afa og ömmu sem mátti gera ráð fyrir að hefðu sumargjafir handa okkur líka, líklega sá amma til þess.
Sumargjafir eru sagðar eldri í landinu en jólagjafir og sumardagurinn fyrsti jafnvel eldri en jóladagur. Aðrir frídagar koma með svolítinn farangur, ýmist frá ríki eða kirkju. Þú opnar pakka eða borðar páskaegg en ættir í raun að vera að hugsa um Jesú, annað hvort sakleysið eða þjáninguna. Þú borðar pulsu og kandífloss en ættir í raun að hafa hugann við Jón Sigurðsson. Ef þú dettur í það þrítugasta nóvember hefðirðu betur farið snemma að sofa til að vakna og sjá blómsveig lagðan að leiði hans. Og hver myndi leggjast svo lágt að þiggja frí á fyrsta maí án þess að leggja sitt af mörkum til verkalýðsbaráttunnar? Þessir frídagar rukka allir fyrir sjálfa sig, með einum eða öðrum hætti.
En ekki sumardagurinn fyrsti. Hann kemur til dyranna eins og hann er klæddur. Bara sumar. Bara frí. Fallegasta orð þessarar tungu, frí, enda rímar frí frí frí við bí bí bí.
Halda skaltu hvíldardaginn heilagan þurfti að skipa okkur, gera það að skyldu og refsa lengi vel harkalega þeim sem ekki hlustuðu. Til að við gleymdum ekki lífinu og sjálfum okkur við amstur og strit. Gættum þess áreiðanlega að eiga tóm til að anda inn á milli, njóta þó ekki væri nema einu sinni í viku þeirrar dýrðar að vera til. Þannig slær sjöundi hver dagur taktinn um allan heim. Sabbat.
Sumardagurinn fyrsti er svo látlaus að hann er ekki einu sinni sabbat. Var aldrei svona kröfuharður, aldrei umkringdur refsigleði svo ég viti. Mildin ein. Njóttu nú. Ef þú vilt. Blástu nokkrar sápukúlur. Ef veður leyfir.
Ég segi ekki mér finnist rangt að berjast við vindmyllur á sumardaginn fyrsta. Allir dagar eru góðir dagar til að berjast við vindmyllur. En ég held samt að eitthvað glatist ef þessi dagur verður að vettvangi fyrir hólfaskiptingu eftir skoðunum. Eða nei, ég þarf að orða þetta nákvæmar: ef þessi dagur yrði að vettvangi fyrir hólfaskiptingu fólks eftir skoðunum þá – hef ég á tilfinningunni – að það væri til marks um að eitthvað hefði þegar glatast. Eitthvað jafn einfalt og verðmætt og túnfífill. Jafn burtblásanlegt og biðukolla.
Gleðilegt sumar!